ว่าด้วยเรื่องตับ

ว่าด้วยเรื่องตับ

Thai-Otsuka-38A-900x1200

 

มาทำความรู้จักโรคตับแข็งกันก่อนดีกว่า!

พญ. วิภากร เพิ่มพูล อายุรกรรมทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์

 

ตับ มีหน้าที่ทำลายของเสียออกจากเลือด สร้างภูมิคุ้มกันเพื่อต่อต้านเชื้อโรค สร้างสารเพื่อให้เลือดแข็งตัว สร้างน้ำดีเพื่อย่อยอาหารและดูดซึมวิตามินที่ละลายในไขมัน โรคตับแข็ง เป็นโรคเรื้อรังที่ทำให้เกิดการสูญเสียโครงสร้างของตับ โดยปกติเนื้อตับจะนุ่มแต่ถ้ามีอาการอักเสบหรืออันตรายต่อตับเนื้อตับจะถูกทำลายกลายเป็นพังผืด ซึ่งจะทำให้ไปเบียดเนื้อตับที่ดีและทำให้เลือดไปเลี้ยงตับได้น้อยลง ถ้ามีการทำลายเซลล์ตับอย่างเรื้อรังจนมีพังผืดเกิดขึ้นมาก เนื้อตับที่เคยนุ่มจะค่อยๆแข็งขึ้นจนกลายเป็นตับแข็งในที่สุด ส่งผลให้สมรรถภาพการทำงานของตับลดลงซึ่งนำมาสู่สุขภาพร่างกายที่แย่ลง

จะทราบได้อย่างไรว่าเป็นโรคตับแข็ง?

ในระยะเริ่มแรก มักไม่มีอาการผิดปกติที่ชัดเจน อาจมีเพียงอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ คล้ายอาหารไม่ย่อย ต่อมาจะเริ่มรู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียนเป็นบางครั้ง น้ำหนักตัวลด อาจรู้สึกเจ็บบริเวณชายโครงขวาเล็กน้อย ตัวและตาเหลือง เนื่องจากตับไม่สามารถขับน้ำดีจึงมีการสะสมน้ำดีตามผิวหนังจนมีสีออกเหลืองๆและยังทำให้มีอาการคันตามตัวได้ ความรู้สึกทางเพศลดลง ในผู้หญิงอาจมีอาการประจำเดือนขาดหรือมาไม่สม่ำเสมอ ในผู้ชายอาจรู้สึกนมโตและเจ็บ อัณฑะฝ่อตัว บางคนอาจสังเกตเห็นฝ่ามือแดงผิดปกติ หรือมีจุดแดงที่หน้าอก หน้าท้อง

ในระยะที่สอง เมื่อเป็นโรคตับแข็งอยู่หลายปีจะมีอาการท้องมาน เท้าบวม พังผืดที่ดึงรั้งในตับก็จะมากขึ้น ทำให้การไหลเวียนของเลือดผิดปกติ มีแรงดันในเลือดเพิ่มมากขึ้น เกิดการแตกแขนงเป็นเส้นเล็กๆ ซึ่งจะเปราะบางและแตกได้ง่ายเห็นเป็นหลอดเลือดพองที่หน้าท้อง เกิดหลอดเลือดขอดที่หลอดอาหาร ซึ่งอาจจะแตกทำให้อาเจียนเป็นเลือดสดๆทำให้เสียเลือดมากอาจจะช็อกถึงตายได้

ในระยะสุดท้าย เมื่อตับทำงานไม่ได้ที่เรียกว่าตับวาย ก็จะเกิดอาการทางสมอง ซึม เพ้อ ไม่ค่อยรู้ตัว จนหมดสติได้

จะวินิจฉัยโรคได้อย่างไร?

ในการวินิจฉัย แพทย์จะซักประวัติหาปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดตับแข็งและตรวจร่างกาย เพื่อหาสิ่งที่แสดงว่าเป็นตับแข็งหรือไม่ เช่น ตัวเหลือง ตาเหลือง ท้องและเท้าบวม ฝ่ามือแดง มีจุดแดงตามตัว ตับมีผิวแข็งขรุขระ ขอบไม่เรียบ

การตรวจทางห้องปฏิบัติการ แพทย์จะเจาะเลือดตรวจการทำงานของตับ ความผิดปกติที่อาจพบได้ คือ โปรตีนชนิด Albumin ต่ำ มีการคั่งของน้ำดี อัลตร้าซาวด์พบตับมีขนาดเล็กลงและผิวขรุขระ บางรายอาจตรวจได้ด้วยเครื่องมือ FIBROSCAN หรือเจาะเนื้อตับ

Mascot-love-1200x1200